Natuurkind maakt gebruik van functionele en analytische cookies. Bekijk mijn privacy statement

Akkoord

  

  

  

  

  

Natuurlijk leren

Tijdens het spelen is een kind druk bezig om zich dingen eigen te maken, te leren. Daarom is spelen voor kinderen heel belangrijk. Naarmate kinderen ouder worden veranderd spel en opgegeven moment noemen wij het niet meer spelen, maar werken of leren. Toch kan het nog steeds spelen zijn.

Het jonge kind kijkt met grote ogen de wereld in en neemt alles in zich op. Na alles in zich opgenomen te hebben wil het er steeds meer deel van uitmaken, door te gaan omrollen, kruipen en uiteindelijk lopen komt het in beweging. Het kind wil, als het daar zelf klaar voor is, heel graag kunnen lopen. Het maakt niet uit hoe vaak het valt, het zal weer opstaan en het nog een keer proberen tot dat hij het kan.

De dingen die het kind veel ziet in het leven, zoals ouders die koken, lezen, op de smartphone kijken en fietsen, dat wil het zelf ook kunnen. Het kind gaat eerst ‘doen-alsof-koken’ in zijn eigen keukentje en ‘doen-alsof-bellen’ met mamma en pappa. Naarmate het kind ouder wordt wil het ook echt meehelpen met koken, boodschappen doen, etc. En uiteindelijk wil hij het zelf doen. Als kinderen rond de drie jaar zijn roepen ze al heel hard: ‘Zelf doen!’ Een kind wil het graag zelf doen, omdat het gemotiveerd is om het te leren. Daarom is het belangrijk dat opvoeders kinderen de ruimte geven om, zolang het veilig is, dingen zelf te proberen. Het gezegde ‘al doende leert men’ is voor kinderen zeker van toepassing.

Er zijn ook kinderen die leren door te kijken, te observeren, en dan in één keer kunnen ze lopen. Vaak lijkt het bij die kinderen wat langer te duren en dan kunnen ze het ineens. Ze hebben nooit veel gezegd en dan in een keer komen er bijna hele zin uit. Ook voor deze kinderen geldt hetzelfde principe: Geef ze de ruimte en het vertrouwen en ook zij zullen hun eigen leerproces gaan.

Een kind doet oudere mensen (kinderen en volwassenen) na, daardoor krijgt het vanzelf interesse in dingen die in zijn ogen belangrijk zijn om te leren. De dingen die je kind wil leren zijn de dingen die de oudere mensen om hem heen veel doen. Mensen zijn biologisch ingesteld om te leren wat belangrijk is in het leven waar ze terecht komen, daardoor leren kinderen van nature de vaardigheden aan die van belang zijn.

Welke rol speelt onderwijs?

Lang geleden toen de eerste school werd opgericht, werd deze opgericht omdat ze kinderen wilden leren lezen, schrijven en rekenen. De meeste mensen konden dat toen nog niet. Het was een voorrecht dat alleen monniken, geleerden en zeer welgestelden mensen kenden. Daar kwam verandering in toen de scholen werden opgericht om dit uiteindelijk aan alle kinderen te leren. Het oprichten van deze scholen heeft ervoor gezorgd dat we ons als samenleving zover hebben ontwikkeld dat mensen basisvaardigheden zoals schrijven, lezen en rekenen nu als vanzelfsprekend worden geacht te kunnen. Het is prachtig dat we dit hebben bereikt en nu denk ik dat het goed is om het onderwijssysteem te bekijken met de volgende vraag als startpunt: leren kinderen op school de vaardigheden die nodig zijn in de huidige samenleving? 

Zoals ik eerder al beschreef leren kinderen door ze de ruimte en het vertrouwen te geven om hun eigen leerproces vorm te geven. Een kind wordt in het huidige onderwijssysteem geacht te luisteren en te leren wat er op dat moment wordt aangeboden. Dit zorgt er, volgens Peter Gray (ontwikkelingspsycholoog), voor dat kinderen hun eigen ontwikkelingsinstinct verliezen. Dit instinct bevat nieuwsgierigheid, speelsheid, de wil om iets te leren, het vermogen om graag te willen leren wat anderen weten en het vermogen om te delen wat ze weten, en tot slot het vermogen om plannen te maken voor de toekomst. Het is dus heel belangrijk dat wij ons onderwijssysteem gaan aanpassen aan welke vaardigheden een kind nodig heeft in de huidige samenleving.

Wat kun je als ouder doen?

Je mag ervan uit gaan dat je kind (instinctief) heel goed weet hoe het zich wil ontwikkelen. Geef je kind de ruimte en het vertrouwen om zich te ontwikkelen. Ondersteun je kind bij het leren van de 21ste-eeuwse vaardigheden. Ondersteunen betekent hier het begeleiden bij iets waar je kind zelf mee gekomen is.

Wil je meer lezen? Ik heb ook een blog geschreven over natuurlijk spelen.

Neem contact met mij op

Handige tips en verdieping

Op mijn blogpagina vind je handige tips en verdieping op het gebied van mediaopvoeding en opvoeden met de natuur. Er worden regelmatig nieuwe blogs online gezet die ook op Facebook, LinkedIn en Instagram geplaatst worden.

Eens per maand (met ingang van september 2019) stuur ik een nieuwsbrief met daarin de nieuwste blogs en exclusieve informatie voor nieuwsbrief abbonees.

© Natuurkind 2018